19. yüzyılın sonlarında, tütün üreticileri ürünlerini korumak ve pazarlamak amacıyla beyzbol kartlarını yarattıklarında herhangi bir finansal değere sahip olacaklarını neredeyse hiç düşünmemişlerdir. Ancak bu tarihten sonra geçen 100+ yıl, kartların piyasasını 200 milyon dolarlık bir endüstriye dönüştürmüş. Talebin en yoğun olduğu 1991 yıllarında beyzbol kartı pazarının yılda 1.2 milyar dolara ulaştığı söyleniyor. Ancak bu yıllarda elde edilen fahiş karlar daha sonraları hobinin çöküşüne neden olmuş. 2000’li yılların sonlarında pazar 400 milyona, şimdilerde ise 200 milyon dolara düşmüş. Ancak bazı kartların değeri hiç düşmemiş. Aksine çılgınlık boyutunda artmış. Öyle ki 2016 yılında bir beyzbol kartı tam 3,12 milyon dolara satılmış.

Beyzbol kartlarının tarihçesi

Amerikan İç Savaşı öncesi ve sonrasındaki dönemde, beyzbol Amerika Birleşik Devletleri’nde giderek popüler bir spor haline gelmiş. 1840-1867 yılları arasındaki bu dönemde ilkel basım teknikleri ile bazı beyzbol temalı resimli kartlar basılmış. Ancak bu nadir kartlar hiçbir zaman ticari değer kazanmamış.

1860’ların sonlarında Peck ve Snyder adında bir spor malzemeleri şirketi beyzbol kartlarını basmış ve ürünlerinin reklamı olarak kullanmış. Kartın bir tarafında ünlü bir beyzbol takımı, arka tarafında ise reklam vardı. Bu kartlar ticari amaçlarla kullanıldığından, ilk modern beyzbol kartları olarak kabul edilmişlerdir. Bu reklam kartlarına ‘ticari kartlar’ denilmiştir. Ticari kartlar, bir ürünle birlikte satılmayan  reklam kartlarıydı. Sokak köşelerinde ücretsiz olarak dağıtılan el ilanları gibiydi.

1870-1890 yılları arasında bu tür ticari kartlar reklam malzemesi olarak yoğun olarak kullanılmış. Beyzbol kartları ise bu ticari kartların sadece bir kısmını oluşturmuş. Çeşitli temaları olan birçok reklam kartı basılmış.  Aynı dönemlerde bu kartların toplanarak bir albüm şeklindeki deftere yapıştırılması popüler bir hobi haline gelmiş.

1880 lerin ortalarından itibaren sigara üreticileri müşteri kitlesi olan erkekler arasında oldukça popüler hale gelmiş olan beyzbol ve beyzbol kartlarını reklam amaçlı kullanmaya başlamışlar. Basılan kartlar hem sigara paketini sertleştirmek için kullanılmış hem de bir yüzünde beyzbolcu resmi, diğer yüzeyinde sigara reklamı yayınlanmış. Durum öyle bir hal almış ki artık çocuklar sigara satan dükkanların önünde atılacak beyzbol kartlarını toplamak için bekler hale gelmişler.

1889 yılında beş büyük sigara üreticisi Amerikan Tütün Şirketi adında tek bir şirket olarak birleşmiş. Artık ciddi bir rekabet olmadığı için, reklam amaçlı kart yapmak gereksiz hale gelmiş. Bu sebeple 20. yüzyıla kadar, çok az beyzbol kartı basılmış.

Daha sonra rekabet geri dönüş ve kartlar tekrar basılır olmuş. 1909 yılında ATC 524 beyzbolcunun resimlerinden oluşan meşhur t 206 serisini basmış.

Sakız ve şekerciler de pazara giriyor

Sigara şirketlerinin kart basımı 2. Dünya savaşına kadar sürmüş. 2. dünya savaşı yıllarında kağıt bulmada zorluk yaşandığı için kart basımından vazgeçilmiş ve daha sonra da artık sigara şirketleri tarafından kart basılmamış.

II. Dünya Savaşı sonrası dönemde ise sakız ve şeker üreticileri, reklam için beyzbol kartlarını kullanmaya başlamışlar.  The Topps Candy and Gum Company (TCGC) kart pazarının öncüsü olmuş. Neredeyse 30 yıllık bir tekelleşmeden sonra 1975 yılında Fleer Gum Company açtığı davayı kazanarak tekelleşmenin önüne geçmiş. 1981’de davalar sonucunda, Topps  Fleer ve yeni gelen Donruss şirketi ile pazar payı için yarışmaya başlamış.

3,12 milyon dolarlık beyzbol kartı

Amerikan tütün şirketi ATC nin 1909-1911 yılları arasında bastığı t206 serisi kartlardan tüm zamanların en iyi oyuncularından biri olarak kabul edilen Honus Wagner’e ait kart en değerli beyzbol kartı olmuştur. Honus Wagner bir söylentiye göre çocukların kendi resmini elde etmek için sigara almalarını istemediği için, bir söylentiye göre de ATC den daha fazla para istediği için Wagner kartı basımı durdurulmuş. Sadece 50-200 civarı Wagner kartı basılmış.

honus wagner beyzbol kartı

1933’te, ilk kez Jefferson Burdick’in Amerikan Kart Kataloğu’nda 50 ABD doları değerinde bir fiyatla  listelenerek, o zamanlar dünyanın en pahalı beyzbol kartı olmuş.

En ünlü T206 Honus Wagner, “Gretzky T206 Honus Wagner” kartı. Gretzky T206 Wagner ilk olarak Alan Ray tarafından, Bill Mastro adında bir  koleksiyonere satılmış. Kart iki yıl sonra Jim Copeland’a  dört kat bedelle satılmış. 1991 yılında Copeland, kartı buz hokeyi Wayne Gretzky ve Bruce McNall’a 451.000 $ karşılığında satmış. Gretzky, kartı dört yıl sonra Wal-Mart’a bir eğlence fuarı’nda bir promosyon yarışmasında en yüksek ödül olarak kullanılmak üzere 500.000 $ karşılığında  satmış.

Odül olan kartı bir Florida posta görevlisi kartı kazanmış ve koleksiyoncu Michael Gidwitz’e 640.000 $ karşılığında Christie’s’te açık artırmayla satmış.2000 yılında, kart Robert Edward Auctions ile kart toplama şirketi Brian Seigel’e 1,27 milyon dolar karşılığında satılmış. Şubat 2007’de Seigel, kartı özel olarak 2.35 milyon dolar karşılığında anonim bir koleksiyoncuya satmış. Altı aydan kısa süre sonra, kart 2.8 milyon dolar karşılığında başka bir isimsiz toplayıcıya satılmış. Nisan 2011’de, anonim alıcının Arizona Diamondbacks’in sahibi Ken Kendrick olduğu ortaya çıkmış.

Asıl rekor kıran kart ise “Jumbo Wagner” isimli farklı bir kart. 2016 yılında 3,12 milyon $ ‘lık rekorla satılmış. Boyutları diğer wagner kartlarından farklılık gösterdiği için Jumbo Wagner olarak adlandırılan bu kart  tarihteki en değerli beyzbol kartı olmuş.

Ekim 2013’te, Mastro Auctions’in (Robert Edward Auctions’in sahibi) CEO’su Bill Mastro, ABD Bölge Mahkemesinde sahtecilik yapmaktan suçlu bulundu ve daha sonra mahkemeye, “Gretzky” Wagner kartını değerini arttırmak için kenarlarını kesmiş olduğunu itiraf etmiş. 20 aylık hapis cezası almış.

Diğer T206 Honus Wagner kartları açık arttırmalarda yüzbinlerce dolarlara satılmış. Zaman zaman bunların gerçek mi sahte mi olduğu konusunda tartışmalar koleksiyonerler arasında tartışılmış.

 

 

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here