Dünyanın en güçlü canlısı : Mantis Karidesi

0
869

Dünyanın en güçlü canlısı sadece 10 cm boyunda. Denizlerin hızlı, sağlam ve etkili ölüm makineleri. Avlanmak için ön kollarını kullanıyorlar ve bir boksör gibi yumruk atıyorlar. Ancak bu öyle bir yumruk ki saatte 80 km hıza ulaşabiliyor. Gücü ise 150 kg, yani ağırlığının tam 2500 katı. Bu canlı Mantis Karidesi veya diğer adıyla Peygamberdevesi Karidesi .

Her yönüyle hayret edilecek bir hayvan:

Öyle ki her alandaki bilim adamları güçleri, moleküler yapıları, görme yetenekleri gibi sıradışı özellikleri üzerinde birçok çalışma yapıyor.

400 den fazla farklı türü var ve en popüler türü çarpıcı renkleriyle göze batan Tavuskuşu Mantis Karidesi. Bazı türlerde avlanmak için kullandıkları ön ayaklar bir mızrak şeklinde. avı üzerinde ölümcül bir delik açıyor Bazı türlerde ise birer boks eldiveni veya çekiç şeklinde.

Dirseği olan bir kol gibi ön ayaklar. İstirahat halindeyken vücuda yakın duruyor. Avına saldıracağı zaman gerilmiş bir yay gibi dirsek açılıyor ve yumruğu patlatıyor. Bu yumruğun özelliği olması değil. Aynı zamanda hızlılar!Okyanusların en hızlı hareketini yapabiliyorlar. Bu hareket 800 mikrosaniyeden daha kısa sürede oluşuyor. Yani teorik olarak Mantis karidesleri göz açıp kapayıncaya kadar,  500 kez yumruk atabiliyor.

Bu öyle bir hız ki su içinde atılan yumruk ışık parlamasıyla sonuçlanan ve bilim adamlarının kavitasyon olarak adlandırdıkları süpe ısıtılmış bir baloncuğa neden oluyor. Av önce yumruğu yiyor, ardından ısı baloncuğu bir mermi hızında vücuduna çarpıyor. Artık hemen hemen kurtulmak için hiç bir şansı kalmıyor.  İster bir yengeç, ister bir istiridye olsun kabuklarında ölümcül delikler açılıyor.

Bu yumruklar o kadar güçlü ki cam akvaryumda muhafaza edilmeye çalışılan karidesler yumrukları ile akvaryum camını kırabiliyorlar. Bu yüzden bilim adamları araştırmaları için kullandıkları mantis karideslerini plastik tanklarda muhafaza ediyorlar.

Bilim adamları bu sağlam moleküler yapının peşinde:

Mantis karidesleri bu güçlü yumrukları yaklaşık 50.000 kez atabiliyorlar. Her türlü kabuklu zırhını delebilen , akvaryum camını kırabilen güçteki bu yumruklar ön ayaklarının kabuğuna hiçbir zarar vermiyor.

Bunun sebebi mantis karideslerinin diğer hayvanlardan farklı bir moleküler yapıya sahip olması. Özel bir şok emici çekirdeğe sahipler.Bu yapı bouligand yapısı olarak adlandırılıyor.

Çarpmaya maruz kalan dış yapı yüksek oranda kristalize edilmiş hidroksiapatit ten oluşuyor. Hidroksiapatit insanda dişlerin mine ve dentin tabakası ve kemikte bulunan, kimyasal formülü Ca10(PO4)6(OH)2 olan kalsiyum tuzu. Doğada elmastan sonra bilinen en sert molekül. Bu tabakanın altındaki ikinci tabaka amorf, kristalize olmayan bir formda hidroksiapatitten oluşuyor. En içteki tabaka ise daha yumuşak olan kitin den oluşuyor.

mantis karidesi

Bu üç katman arasındaki sertlik ve oryantasyondaki farklılıklar küçük çatlakların oluşmasına izin veriyor, ancak bunların büyümesini veya yayılmasını önlüyor, böylece bacaklar sağlam kalıyor.

İşte bilim adamlarının ilgisini çeken bu moleküler yapı. Bu mimariyi, askerler için daha hafif ve daha etkili bir zırh oluşturmak, otomobilleri ve diğer araçları güçlendirmek ve hatta sporcuları travmalardan korumak için kullanmayı amaçlıyorlar. Bu yapı taklit edilerek geliştirilen materyallerin yapılan testlerinde kurşun geçirmez oldukları bulunmuş.

Mantis karidesi bu özellikleri ile dünyanın en güçlü canlısı olmayı hak ediyor gibi görünüyor. Ancak özellikleri bununla sınırlı değil. Sıkı durun:

Aynı zamanda dünyanın en karmaşık görsel sistemine sahip olma rekorunu da elinde tutuyor:

 

Yeryüzündeki bütün canlıların görme yetenekleri birbirinden farklı. Birkaç örnek sıralayalım:

İnsanlarda kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç fotoreseptör var. Sadece yeşil ve mavi fotoreseptörü olan köpeklere kıyasla görüşümüz çok iyi. Ancak krmızı, yeşil, mavi ve UV olmak üzere 4  fotoreseptöre sahip birçok kuşun yanında biraz zayıf kalıyoruz. Kelebeklerde ise fotoreseptör sayısı 5.

Peki sizce Mantis karidesleri kaç fotoreseptöre sahipler?

mantis karidesi gözleri12 – 16 fotoreseptöre sahipler, UV ve polarize ışığı görebiliyorlar. Dairesel polarize ışığı algılayan  bilinen tek hayvanlardır. Ayrıca derinliği bir gözle algılayabilir ve her gözü bağımsız olarak hareket ettirebilirler. Mantis karidesinin ne gördüğünü bilmek bir yana hayal etmemiz bile imkansız gibi görünüyor.

Sapların üzerine yerleşmiş gözleri saniyede birkaç yüz derece çevrilebilecek kadar hızlı hareket eder. Böylece çok geniş bir görüş alanına sahip olur.

Bu müthiş görme yeteneğinin de bilim adamları tarafından araştırıldığını söylemek gereksiz sanırım.

Genel özellikleri:

Sıklıkla 6-12 cm boyunda olan ancak 38 cm ye kadar büyüyebilen bir karides çeşididir. Bugüne kadar keşfedilmiş en uzun Peygamberdevesi Karidesinin boyutu 46.1 cm’dir. Stomatopoda takımı üyesidirler ve 450 ye yakın türü vardır.

Sığ tropikal ve subtropikal denizlerde yaşarlar. Pek çok yörenin yemek kültüründe de yerini almaktadır. Özellikle Japon mutfağında, sushi ile birlikte çokça tercih edilmektedir.

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here